Anastasia

Aqui ço qu'un companh, qu'èra refugiat

dal nord de la França,

nos contèt un jorn que lo regent

i demandava de nos dire

como s'èra pasada, per èlis, en 1940,

aquèla davalada cap al mièjorn.

Sosquèran occupats avans nosautres

e coneguèron las restriccions.

Aviàn pas rès a manjar.

Pas de pan,pas de car,pas de burre,pas de sucre,pas de cafè...

Anavan glenar las patanas dins los camps,

como fan ara los malhuroses que podon pas crompar de legums

e qu'amassan tot ço que demora pel sol après lo mercat.

Son paire, qu'èra professor al colègi agricola,

tornèt un jorn ambe un porcelon qu'i aviàn balhat. (tesson)

Era una truèja. L'apelèran Anastasia.

L'encabanèran al fons de l'ort per l'amagar.

Los vesins la veniàn veire

e portavan los restas per la faire manjar.

Cadun pensava beleu n'aveire un jorn un bocin.

Tot lo monde volià s'occupar d'Anastasia.

N'i avià totjorn un que fasià la palhada,

cada sèr,ambe lo pelhenc amassat al bord dals camins.

Un autre que defumava cada matin

e que portava lo fens al fons dal jardin.

De cops,quand s'èra embrutida dins la crotada,

la lavavan ambe una manada de palha

chauchada dins un farat d'aiga cauda. (trempada)

Aquelà truèja era manhaca.

Los pichons la careçavan,

se colcava e i tocavan lo ventre e los tetons,e risiàn.

Al cap d'un an que la gardèran pesava pas lenc de 130 kilos.

Se calguèt decidar.

Son paire la condamnèt per un dimenge matin.

Digus èra pas maselièr.

Anguèt quère una massa de fustièr

qu'i demorava de son oncle.

La volià assucar e la manquèt.

Anastasia partiguèt dins l'ort

como un singlar perseguit per una ardada de gosses,

dins un cridadis que se devià ausir a la Komandatura.

La tonèran agantar e la mascanhèran

ambe un grand cotèl de caçaire.

Qu'un masèl!

Rasclar lo pel,dorbir la bestia,copar los talhons,

adobar las preparaccions,aprestar la manjalha...

s'i metèran totis como un vilatge de Kenians

que sautan sus un elefant que lo tren ven de tuar.

Lo sèr tot èra sus la taula

e anavan se partir la pilha (partejar)

quand tustèran fort a la porta.

" Dobrissetz,policia alemanda.Oficièr de policia.

Avetz tuat un porc.Va sabèm."

Eran totis petrificats.

Son paire s'amaguèt darrièr lo rideu de la fenèstra

perdéqué tenià un grand cotèl

e portava sa bloda de professor esposcada de sang. (gisclada)

L'Alemand s'avancèt dusca la taula

en tocan qualques bocins de car ambe sa cana.

Sa maire anguèt cap a n'èl,

prenguèt lo pus polit talhon,lo nosèl,

l'estropèt dins un pelhoc

e lo balhèt a l'Alemand,

en lo fintan dins los uèlhs

tot en lo butan cap a la porta.

Se daissava manipular

e sortiguèt sens rès dire.

Mon companh Claudi se rapèla encara

aquèl moment como se èra ièr.

Es totjorn las femnas que nos tiran

dals rodals de la vida

quand venem d'i cabussar.

Jaume Carbonèl

febrièr 2011

mannat : gentil,manhac 

maselièr : boucher

fustièr, carpentièr : charpentier 

ardada : meute

masèl : abattoir, carnage 

cridadis, cridadissa : succession de cris et de clameurs

pilha, rascoalha : butin 

nosèl : aloyau

palhada : litière 

palhenca : herbe sèche (pelhenc)

embrutar, embrutir : salir, souiller 

femonejar : enlever le fumier (defumar)

femar : mettre du fumier 

rodal, carral : ornière